  ARTYLERIA NIEMIECKA - skladala  sie  z  bardzo roznorodnych  typow dzial:
                          ~   ~                   '               '      ~ 
                                    ,              '                       
dzial samobieznych  i  holowanych, wyrzutni rakiet  i  mozdzierzy. Formacje
    ~                                                    '                 
             '                                                             
zmotoryzowane i pancerne z reguly posiadaly bezposrednie wsparcie ze strony
                               ~         ~       '                         
                                                                           
105 mm  armat  Wespe  oraz  150 mm haubic Hmmel. Ze wzgledu  na brak dzial
                                                                          ~
                                                         ,                 
przeciwpancernych, Niemcy dosc powszechnie  uzywali w tym charakterze dzial
                            ''                                            ~
                                             '                             
przeciwlotniczych. Rezultaty byly tak dobre, szczegolnie przy uzyciu dziala
                               ~                   '           '         ~ 
                                                                           
88mm,  ze stalo  sie to regula. Szybko powstala  wersja ppanc. tego dziala,
             ~              ~                ~                          ~  
       '           ,         ,                                             
instalowana m.in.w czolgach Tiger, oraz niszczycielach czolgow Jagdpanther.
                      ~                                   ~ '              
                                                                           
  NIEMIECKA PIECHOTA - skladala sie  z jednostek o roznej wartosci bojowej:
                         ~   ~                      '         '            
                                  ,                  '                     
od weteranow o duzym doswiadczeniu bojowym, az po staruszkow z Volkssturmu.
          '            '                                  '                
                 '                           '                             
  Takze uzbrojenie bylo bardzo roznorodne: czesc  oddzialow  posiadala nowe
                     ~          '             ''        ~'          ~      
     '                           '           ,                             
MG43, czesc - stare  karabiny  Mauser. W ogolnosci ich efektywnosc bojowa i
         ''                                '   '                ''         
        ,                                                                  
manewrowosc byla porownywalna z jednostkami alianckimi.                    
         ''   ~     '                                                      
                                                                           
  W pozniejszych latach wojny wyraznie widoczna byla tendencja, szczegolnie
     ''                           '               ~                   '    
                                                                           
na froncie wschodnim, do redukcji ilosci zolnierzy  na rzecz ich sily ognia
                                     '     ~                       ~       
                                         '                                 
i szeroko pojetej uzytecznosci bojowej.                                    
                           '                                               
             ,     '                                                       
  NIEMIECCY SPADOCHRONIARZE - jednostki znakomicie wycwiczone i wyposazone.
                                                     '                     
                                                                      '    
  W operacjach powietrznodesantowych, jak np. zdobycie  belgijskiego  fortu
                                                                           
                                                                           
Eben Emael  i  inwazja Krety, zademonstrowali  swoja  efektywnosc  bojowa i
                                                               ''          
                                                   ,                    ,  
wysokie morale.Pozniej w trakcie wojny wslawili sie nieugieta postawa nawet
                ''                       ~                                 
                                                  ,       , ,       ,      
w  najgorszych warunkach. Chociaz posiadali  tylko lekkie wyposazenie, byli
                                                                           
                                '                               '          
trudnym przeciwnikiem tak dla piechoty, jak i jednostek pancernych. W walce
                                                                           
                                                                           
z czolgami uzywali Panzerfaustow i wyrzutni rakiet Panzerschreck.          
     ~                        '                                            
            '                                                              
Doskonaly karabinek MaschinenGewechr 43 byl zazwyczaj ich bronia osobista. 
       ~                                  ~                                
                                                               ,        ,  
  NIEMIECKA PIECH.ZMOT. - oddzialy te formowane byly jako pulki grenadierow
                                ~                 ~         ~            ' 
                                                                           
pancernych, ktore wraz  z pulkami czolgow tworzyly mobilne dywizje pancerne
              '             ~        ~ '        ~                          
                                                                           
oraz  grenadierow  pancernych ( jedyna roznica pomiedzy nimi  to  proporcje
               '                        '                                  
                                         '         ,                       
pomiedzy iloscia czolgow i piechoty zmotoryzowanej).                       
            '       ~ '                                                    
    ,          ,                                                           
  Jednostki te byly  wysoce mobilne  i posiadaly duza sile ognia, stanowiac
                 ~                            ~         ~                  
                                                   ',    ,               , 
dzieki  temu  niebezpiecznego  przeciwnika.  Ich wyposazenie skladalo sie z
                                                               ~   ~       
   ,                                                   '                ,  
transporterow  opancerzonych  Sd.Kfz.250  oraz  Sd.Kfz.251,  rozpoznawczych
           '                                                               
                                                                           
Sd.Kfz.234 Puma, jak i artylerii samobieznej ( m.in. ppanc. i plot.) .     
                                                                           
                                        '                                  
   NIEMIECKIE CZOLGI SREDNIE  -  Pz.Kpfw.IV  i  Panther  byly  standardowym
                 ~   '                                     ~               
                                                                           
wyposazeniem  dywizji pancernych. Szczegolnie Panther i niszczyciel czolgow
                                        '                              ~ ' 
      '                                                                    
Jagdpanther - szybkie, dobrze opancerzone i uzbrojone  przedstawialy bardzo
                                                                  ~        
                                                                           
wysoka wartosc bojowa. Z tych tez powodow  pojazdy te byly bardzo popularne
            ''                  '      '                ~                  
     ,              ,                                                      
wsrod niemieckich czolgistow.Morale zalog bylo bardzo wysokie, co sprzyjalo
 ' '                 ~    '           ~'    ~                            ~ 
                                                                           
agresywnemu  i efektywnemu wykorzystaniu  tych maszyn.  Nieoficjalna regula
                                                                         ~ 
                                                                           
US Army mowila, ze  w walce nalezy uzyc 5-ciu Shermanow  dla wyeliminowania
            ~   '                     '              '                     
                                '   '                                      
jednego czolgu Panther. Niemcy zbudowali 4814 Panther i 382 Jagdpanther.   
           ~                                                               
                                                                           
  NIEMIECKIE CZOLGI CIEZKIE  -  Tiger i Knigstiger uwazane sa za najlepsze
                ~      '                                                   
                      ,                                '     ,             
czolgi II Wojny Swiatowej.Silnie opancerzone i dobrze uzbrojone-ich pancerz
   ~            '                                                          
                                                                           
przedni  nie mogl byc  przebity  przez  pociski Shermana  nawet z bliskiego
              ' ~   '                                                      
                                                                           
dystansu, podczas gdy  88 mm dzialo  czolgu Tiger  nie mialo  najmniejszego
                                 ~      ~                 ~                
                                                                           
problemu  z rozbiciem dowolnego czolgu aliantow.  Michael Wittman - jeden z
                                   ~         '                             
                                                                           
niemieckich dowodcow pancernych zniszczyl 138 czolgow przeciwnika !. Pomimo
               '  '                     ~        ~ '                       
                                                                           
malej liczby wyprodukowanych maszyn (1348 czolgow Tiger i 489 Knigstiger),
  ~                                          ~ '                           
                                                                           
odegraly one olbrzymia role tak na froncie wschodnim jak i zachodnim.      
      ~                                                                    
                     ,    ,                                                
  ARTYLERIA ALIANCKA-skladala sie tak z dzial samobieznych,jak i holowanych
                       ~   ~                ~                              
                                                     '                     
Najpopularniejsze  byly  armaty  105mm ( m.in. samobiezny Priest)  i 155mm.
                     ~                                '                    
                                                                           
Ogolnie Alianci  posiadali  przewage  w artylerii nad  swoim przeciwnikiem.
  '                                                                        
                                   ,                                       
Wspolpracujac z silami powietrznymi artyleria byla zdolna do oslabienia sil
   '~             ~                             ~              ~          ~
           ,                                                               
przeciwnika  zanim wojska ladowe wkraczaly  do akcji. Podczas bitwy o Monte
                                        ~                                  
                           ,                                               
Cassino Alianci zgromadzili okolo 400 dzial na kilometr linii frontu.Oprocz
                               ~          ~                             '  
                                                                           
artylerii konwencjonalnej  Amerykanie wprowadzili do linii  roznorodne typy
                                                             '             
                                                              '            
wyrzutni rakietowych. Niektore z nich byly instalowane na czolgach.        
                           '            ~                    ~             
                                                                           
  PIECHOTA ALIANCKA - dobrze  wyposazona  i mobilna, lecz raczej  o niezbyt
                                                                           
                                    '                                      
wysokim morale  i wyszkoleniu. Niektore  z dywizji  zgromadzonych w rejonie
                                    '                                      
                                                                           
Ardenow mialy  niska efektywnosc bojowa  ze wzgledu na niskie stany osobowe
     '     ~                  ''                                           
                   ,                  ,         ,                          
(jak np. 4 DP) lub z powodu bardzo slabego morale (90 DP).                 
                                    ~                                      
                                                                           
  Na poczatku  niemieckiego ataku  dwie  amerykanskie  brygady  poddaly sie
                                                '                    ~     
         ,                                                                ,
oddzialom przeciwnika  prawie bez walki. Jednak posilki  skierowane na pole
      ~                                             ~                      
                                                                           
walki, w wiekszosci  oddzialy zaprawione  we wczesniejszych starciach byly 
                ,          ~                     '                      ~  
           ,                                                               
w stanie utrzymac pozycje i z czasem przejsc do kontrofensywy.             
                '                         ''                               
                                                                           
  SPADOCHRONIARZE ALIANCCY  -  dobrze  wyszkolone  i wyekwipowane  oddzialy
                                                                         ~ 
                                                                           
potwierdzily  swoja wartosc bojowa  w trakcie  ladowania  w Normandii  oraz
          ~              ''                                                
                  ,              ,              ,                          
podczas operacji Market-Garden. Ponadto byli uzywani tak, jak ich niemieccy
                                                                           
                                              '                            
odpowiednicy -jako elitarna piechota walczaca w najtrudniejszych warunkach.
                                                                           
                                          ,                                
  Chociaz formacje te  nie mialy w swym skladzie  broni ciezkiej, to jednak
                              ~           ~                '               
        '                                                 ,                
dzieki  znakomitemu wyszkoleniu  i wysokiemu morale  oraz wyrzutniom rakiet
                                                                           
   ,                                                                       
'Bazooka', byly w stanie stawic czola  formacjom pancernym wroga. Heroiczna
             ~                '    ~                                       
                                                                           
obrona Bastogne podczas walk w Ardenach przeszla wrecz do legendy.         
                                              ~                            
                                                   ,                       
  ALIANCKIE CZOLGI LEKKIE  -  M3/M5 Stuart,  oraz  M24 Chaffee.  Pojazdy te
               ~                                                           
                                                                           
w warunkach frontu zachodniego  mogly pelnic jedynie role rozpoznawcze oraz
                                   ~    ~  '                               
                                                                           
byc  lekkim wsparciem  oddzialow piechoty. Ich dziala: 37mm (Stuart) i 75mm
  '                          ~'                    ~                       
                                                                           
(Chaffee) oraz cienki pancerz  pozwalaly na nawiazanie walki  co najwyzej z
                                      ~                                    
                                                ,                     '    
Pz.Kpfw II  lub Sd.Kfz 234 Puma, i w starciu  z czolgami  Panther lub Tiger
                                                   ~                       
                                                                           
byly zupelnie bez szans. Wyprodukowano okolo 26 000 tych pojazdow. Byly one
  ~      ~                                ~                    '     ~     
                                                                           
z powodzeniem uzywane  w walkach na Pacyfiku  przeciwko Japonczykom, ktorzy
                                                            '          '   
               '                                                           
cierpieli na brak dobrych czolgow i dzial przeciwpancernych.               
                             ~ '        ~                                  
                                                                           
  ALIANCKIE CZOLGI SREDNIE - glownie  M4 Sherman. Czolg ten posiadal dzialo
               ~   '          ~'                     ~             ~     ~ 
                                                                           
76mm o krotkiej lufie. Jego pancerz  byl bez wiekszych problemow przebijany
         '                             ~                      '            
                                               ,                           
przez  pociski  niemieckich czolgow. Wysoka  sylwetka  Shermana  czynila go
                               ~ '                                    ~    
                                                                           
latwym celem.  Z powodu  duzej  latwopalnosci  nazywany  byl  przez  zalogi
~                               ~         '                ~           ~   
                           '                                               
'Ronson'- nazwa wzieta od marki zapalniczek.                               
                                                                           
                   ,                                                       
Powimo swoich niedoskonalosci, Shermany byly produkowane az do konca wojny.
                        ~ '               ~                      '         
                                                          '                
Mialy nadzwyczaj prosta konstrukcje, dzieki czemu fabryki amerykanskie byly
   ~                                                             '       ~ 
                      ,           ,                                        
w stanie wyprodukowac ponad 52000 tych czolgow.                            
                    '                     ~ '                              
                                                                           
